نظرسنجی یا نظرسازی؟

عیسی سحرخیز

امروز:گاهی دروغ چنان شاخ دار می شود كه به قول معروف مرغ پخته هم در دیگ جوشان خنده اش می گیرد، و گاه دروغگو چنان بی خیال و بی مهابا حرف می زند كه بیرون زدن دم خروس هم مسئله ی مهمی تلقی نمی شود.

خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی در آخرین نظرسنجی یا در واقع نظرسازی خود به منظور دستیابی به اهداف مشخص اعلام كرده است: " برای بیش از‪ ۸۴‬ درصد مردم ویژگی اعتقاد به ولایت فقیه، در انتخاب فرد مورد نظر برای نمایندگی مجلس شورای اسلامی دارای اولویت می‌باشد."

بر اساس یافته‌های این نظر سنجی كه گفته می شود در میان ٥٣٧٧ نفر از افراد بالای ١٨ سال، با به عبارت دیگر افراد واجد شرایط رای دادن در انتخابات مجلس هشتم صورت گرفته است، ١/٨٤ درصد از مردم تهران و هشت مركز استان پرجمعیت كشور "اعتقاد و التزام به ولایت فقیه" را از جمله مهمترین ویژگی‌های یك نماینده مجلس ارزیابی كرده اند.

نكته ی درخور تعمق اینكه بر اساس ادعای مسئولان "ایرنا"، داده‌های این نظر سنجی نشان می‌دهد ‪ ٦/٦٢ درصد از پاسخگویان اولویت خود برای ویژگی "اعتقاد و التزام به ولایت فقیه" برای نمایندگی مجلس را با انتخاب گزینه‌های "خیلی زیاد" و "زیاد" مشخص كرده اند.

در شرایطی كه فضای جامعه به ویژه در پایتخت و كلان شهرهای ایران نشان می دهد كه به دلیل رفتار نهادهای درگیر در انتخابات و استفاده غیرقابل تصور از حربه ی رد صلاحیت های گسترده فرمایشی، مردم چندان میل و رغبتی به مشاركت در انتخابات ندارند، دیگر دستاورد این نظرسنجی این بوده است كه "بیش از ‪ ۶۰‬درصد از شركت‌كنندگان در این نظرسنجی(در مراكز استانهای تهران، خراسان رضوی، فارس، اصفهان، خوزستان، آذربایجان شرقی، مازندران، كرمان و كرمانشاه) با قاطعیت و شفافیت تمام اعلام كرده اند كه در انتخابات دوره هشتم مجلس شورای سلامی شركت خواهند كرد.

انتشارنتایج این نظرسنجی اولین سوالی را كه در ذهن شونده یا خواننده متبادر می كند این است كه این مردمی كه این گونه می اندیشند كجا زندگی می كنند كه در جامعه حضورشان نمود چندانی ندارد؟ و سوال بعد اینكه آیا مردم به ماموران نظرسنجی دروغ می گویند و ریا و نفاق می ورزند، یا نه این مسئولان خبرگزاری رسمی ایران هستند كه خبر كذب می دهند یا دروغ به مردم می بندند؟ و سوال بعدی اینكه آیا نتایج انتخابات مجلس هشتم نیز قرار است بر این منوال به اطلاع افكار عمومی رسانده شود؟- هم از نظر تعداد شركت كنندگان و هم لحاظ تركیب راه یافتگان به مجلس.

می توان از زاویه ای دیگر نیز به این ماجرا نگاه كرد. اگر نظر مردم این است و نتایج نظر سنجی خبرگزاری ایران دقت، صحت و سلامت دارد، چگونه است كه تفاوت معناداری میان مردم در مقام "نامزدهای انتخاباتی" و مردم در جایگاه "شركت كننده" در انتخابات وجود دارد؟

با تمام فراز و نشیب ها و رد صلاحیت های فله ای و بازگرداندان قطره چكانی كه تا كنون بیش از دو هزار نفر را ازتیغ رد صلاحیت گذارده است، این نكته اكنون روشن شده است كه در میان عوامل اصلی و محوری رد صلاحیت نامزدهای اصلاح طلب و مستقل، اعم روحانی و شخصی یا مسلمان و یهودی، به ویژه چهره های شناخته شده ی سیاسی و مذهبی و نمایندگان مورد تائید احزاب و تشكل های رسمی و غیررسمی، دو علت محوری نقش كلیدی ایفا كرده است. این دو مستند رد صلاحیت یكی عدم اعتقاد و التزام به اسلام بوده است و دیگری قانون اساسی جمهوری اسلامی. از هر سوی كه به این ماجرا نظر انداخته شود، یك پای‌ آن "ولایت مطقه ی فقیه"، به زعم مسئولان وزارت كشور و شورای نگهبان، بوده است.

به یك معنا، ملاك سنجش مسلمان بودن یا حتی دیندار بودن این است كه فرد چه میزان به ولایت فقیه اعتقاد و التزام دارد- یا درست تر ذوب در ولایت است. در این میان مهم هم نیست كه نامزد انتخاباتی باور خویش را علنی می كند و به زبان می آورد، یا در دل خود نگاه می دارد، برای از دور انتخابات خارج شدن و خارج كردن، مهم تلقی دست اندركاران برگزاری انتخابات است. به عبارت دیگر، امكان دارد كه او دیدگاهش را نگوید یا نظرش را ننویسد، اما در محكمه تفتیش عقاید حاكمیت، از قبل حكم بی دینی و ارتداد برایش صادر شده باشد؛ چون این گونه ذهن خوانی شده و منش و روش فرد با معیاری سیاسی مورد قضاوت قرار گرفته است. همین زاویه در بحث اعتقاد و التزام به قانون اساسی یا حتی نظام جمهوری اسلامی گشوده است. كافی است كه فرد شك و شبهه ای نسبت "عدالت، مدیریت و تدبیر و ..." رهبری داشته باشد تا دشمن ایران و یار اجنبی خوانده شده و قلم سیاه بر روی نامش كشیده شود.

بر این اساس ترجمان عدم التزام به اسلام و دیگر ادیان الهی، همان عدم "اعتقاد و التزام به ولایت فقیه و ولی فقیه حاضر" است و ترجمان عدم التزام به قانون اساسی باز عدم "اعتقاد و التزام به حاكم وقت".

بر این مبنا، اكثریت مردم ایران دو چهره دارند، وقتی در جایگاه "انتخاب شونده" در انتخابات ثبت می كنند ضد ولی فقیه و ولایت فقیه هستند و زمانی كه قرار است در مقام "انتخاب كننده" مورد سوال قرار گیرند و رای خود را به صندوق ها بریزند ملاك اصلی شان برای رای دادن به دیگران، میزان "اعتقاد و التزام نامزد انتخابی به ولی فقیه حاضر و حاكم وقت" است.

نمی توان شك كرد كه این مردم را از دو سیاره ی جداگانه به زمین و سرزمین ایران آورده شده باشند و قرار هم این باشد كه در روز ٢٤ اسفند ٨٦ نیز وقتی در پای صندوق های رای حاضر می شوند، این چنین واكنش های متضاد از خود بروز دهند؛ هم مشاركت گسترده داشته باشند و هم به نامزدهای جریان اقتدارگرا كه قرار است نام اكثر قریب به اتفاق شان از صندوق های رای بیرون بیاید، رای دهند؟

به زبان دیگر، نمی توان با دو معیار متفاوت با شهروندان ایرانی برخورد كرد و انتظار پذیرش رعیت وار از آنها داشت. نمی توان هنگامی كه حاكمیت به عنوان تزئین اننتخابات به رای مردم نیاز دارد انواع مختلف صفت ها از دینداری گرفته تا انقلابی را در وصف آنها بكار ببرد، و آن هنگام كه همین مردم برای ایفای نقش مستقیم در امور سیاسی و اجتماعی پیش قدم شده و به عنوان "انتخاب شونده" ثبت نام می كنند، با انواع تهمت ها و نسبت های ناروا صلاحیت آنها را احراز و تائید نكرد. از قدیم مردم گفته اند كه "یك بام و دو هوا" نمی شود، اما باید بپذیریم كه در جمهوری اسلامی از ضرب المثل عامیانه ی دیگری نیز به كرات استفاده شده و می شود؛ ما كردیم و شد!!

اگر بتوان این نظرسنجی را "مشت نمونه ی خروار" دانست و تحولات آینده و نتایج انتخابات مجلس هشتم و میزان مشاركت مردم در این حركت همه جانبه "مهندسی شده" ارزیابی كرد، آنگاه باید این سوال را از جریان های اصلاح طلب و تحول خواه پرسید كه آیا باید در این بازی سیاسی كه هم میزان تقریبی مشاركت مردم و هم تركیب برندگان از پیش تعیین شده اش حدودا روشن است، حتما مشاركت فعال و همه جانبه داشت؟

در مقابل سوالی نیز فراروی جریان اقتدارگرا قرار خواهد داشت. اگر نتایج این نظرسنجی قرین به حقیقت است و مردم این گونه در مورد شاخصه ها و اعتقادات نامزدهای انتخاباتی می اندیشند و می گویند، و به تبع آن با درصد بالایی به "ولی فقیه حاضر" و "حاكم اسلامی وقت" اعتقاد و باور دارند، آیا وقت آن نرسیده است كه پس از سی سال از پیروزی انقلاب یك نظرخواهی عمومی یا رفراندوم زیر نظر ناظران مستقل و بی طرف با دو سه سوال مشخص برگزار شود؛ آیا هنوز به قانون اساسی جمهوری اسلامی، به ویژه اصل مترقی ولایت ففیه و رهبر برآمده از آن اعتقاد دارید؟


شنبه ٤/١٢/١٣٨٦



آمار مراجعان به اين سايت Copyright © 2000-2008 Mihan.net, All rights reserved نقل مطالب با ذکر منبع آزاد