جدایی شیرین

رضا صدیق

کیارستمی فیلم ساز نیست؛ ایده پردازی فرم محور است که گاه دوربین را انتخاب می کند و گاه اشعار دیوان کهن را. شاید بی راه نباشد اگر بگوییم کیارستمی با ابزار هنر سلوک فردی اش را ثبت و ضبط می کند. حال می توان این سلوک را دوست داشت، یا از کنارش گذر کرد اما وجود و هویت بیرونی مستحکمش را نمی توان انکار کرد. به همین سبب نیز از سوی منتقدین و جشنواره ها با اقبال روبرو می شود. فیلم های کیارستمی ضدسینماست، نامی که خود بر روایت فیلم هایش می گذارد سینمای شاعرانه است؛ از این منظر که مانند شعر یک آن را به رخ می کشد و محتوا را در قاب فرم – قافیه و ردیف می گنجاند و عرضه می کند. سینمای ناتورالیستی و تجربه گرای کیارستمی از روایت و داستان فاصله می گیرد و به محتوا و کلام درونی معطوف می شود. کلامی ابزورد و دارای تعقید که منتقدان سینمای دنیا را – که غرق در دیدن سینمای صنعت زده ی هالیوود و سینمای معناگرا و داستان محور اروپا هستند، به دنیایی جدید وارد می کند و آنان ناشناخته سرگیجه می گیرد.

مقایسه ی این جنس از سینما که المان ها و معیارهای خاص خودش را دارد، با سینمای فرهادی – تنها به دلیل جایزه ی کن برای کیارستمی و جایزه ی گلدن گلوب برای فرهادی شبیه مقایسه ی سعدی ست با مولانا! کیارستمی در مصاحبه اش با امید روحانی می گوید: “مولوی غزل‌هایش به لحاظ ساختار غزل و فرم شعری در جایگاهی پایین‌تر از سعدی و حافظ است. شیوه بیانی او اصلا متفاوت است. مثل این است که فیلم‌سازی را که بدون طرح قبلی و فیلمنامه، مستند می‌سازد با فیلمسازی دیگر که دکوپاژ و حتی دستورالعمل‌دارد – مثلا هیچکاک – مقایسه کنیم.”

ظاهر و باطن جشنواره فجر

سی امین جشنواره فجر در راه است. خانه سینما منحل شده و فشار بر سینماگرها افزایش یافته و حرف از تحریم جشنواره در میان است. ابراهیم حقیقی طراح پوستر سی امین جشنواره ی فجر است. پوستری خوش طرح و زیبا. اما پریسا اکبرزاده بر طرح پوستر ابراهیم حقیقی طرحی نو درانداخته. شناسنامه ی جشنواره را باطل کرده و اتفاقات این روزهای داخل سینمای ایران را با ایده ای جالب مطرح و به چالش کشیده.