[   بازگشت به صفحه اول   ]

ميهن شماره 54 شهريور ماه 1381 برابر سپتامبر 2002

از بزرگداشت شاه نعمت الله ولی در ماهان کرمان جلوگيری شد.

در اين باره دکتر مصطفی آزمايش به پرسش  ما پاسخ می دهد.

سئوال: آقای دکتر مصطفی آزمايش به قرار اطلاع شما عهده دار برنامه ريزی کارهای تدارکاتی مراسم بزرگداشت "سيد نورالدين شاه نعمت الله ولي" می باشيد که قرار است در روزهای يازدهم و دوازدهم ماه اکتبر سال جاری ميلادی در شهر سن خوزه آمريکا برگزار گردد.

بنا به گزارش خبرگزاری رسمی فرانسه به تاريخ هژده اوت  گويا قرار بود که گردهمايی بزرگداشت شاه نعمت الله ولی در ايران برگزار شود ولی مقامات جمهوری اسلامی ايران از اين امر ممانعت به عمل آوردند، و سرانجام "مرکز مطالعات تطبيقی اديان دانشگاه سن خوزه" در ايالت کاليفرنيای آمريکا پذيرای اين برنامه بين المللی گشته است.

ماجرای آن مخالفت و سپس اين دعوت از چه قرار است؟

پاسح: در آمريکا کميته برگزاری نخستين سمپوزيوم بين المللی "سيد نورالدين شاه نعمت الله ولي" در زمانی تشکيل گرديد که ما بطور قطع از برگزاری اين اجلاس جهانی در داخل ايران قطع اميد نموديم.

ابتدا قرار بود که اين اجلاس جهانی در ايران و در شهرکرمان تشکيل شود، درپی اين فکرفعاليت گروهی و پيگيرانه دوستان ما در داخل و خارج کشور برای فراهم آوردن مقدمات از نظر تماس با صاحبنظران بين المللی در خارج و گفتگو با مقامات مسئول در ايران همزمان آغاز شد.

ابتدا مقامات مسئول در دانشگاه کرمان ازاين امراستقبال و همه گونه همکاری خود را اعلام داشتند. پس از آن با مقامات وزارت آموزش عالی در اين مورد تماس گرفته شد و موافقت آنان نيز جلب شد. وزارت ارشاد نيز با اين اجلاس توافق خود را اعلام نمود.

برگه های دعوت فرستاده گشت و سايتی برای اين منظور در شبکه جهانی اينترنت داير گرديد و از صدها نفر ازاساتيد و چهره های بين المللی برای شرکت و مشارکت دعوت به عمل آمد و همه اين دعوت را پذيرا شدند و خود را مهيای تهيه مقالات و رسالات نمودند.

متاسفانه پس از همه اين تدارکات از جانب مقامات جمهوری اسلامی دستوری مبنی بر موقوف نمودن اين برنامه صادر گرديد. علت آن نيز مخالفت کتبی "علمای اصفهان" عنوان شده بود.

علت اين مخالفت نامعلوم است، البته از نظر ما!

بايد از "علمای اصفهان" پرسيد که به چه دليل برگزاری اجلاس فرهنگی درباره يکی از بزرگترين مفاخر تاريخ تصوف اسلامی "جايز" نيست.

سيدنورالدين شاه نعمت الله ولی يک شخصيت بين المللی فرهنگی است.

وی درسال 732 هجری در شهر حلب در سوريه متولد شد و درسال 834 هجری در قصبه کوهبنان از قراء ماهان در کرمان چشم از جهان فروبست و در ايام حياتش ميان شهرهای مختلف سوريه و لبنان و مصروعربستان و عراق و ايران و ترکستان و ترکمنستان مسافرت کرد و همه جا ندای عشق و نغمه شادمانی و صلح و برادری و مودت و دوستی را پراکنده ساخت.

شاه نعمت الله از موسيقی عرفانی برای انتقال پيام خود به دل و جان مردم دوران خويش حداکثر استفاده را کرد. وی صدای دلکش و آوای خوشی داشت و در موسيقی اصيل ايرانی استاد والامقامی بود. همچنين شعرهای بسيار روانی ميسرود که به "ترانه" شباهت فراوان دارند.

در هر شهروديار که پا ميگذاشت حلقه های اجتماع برای اهل دل برپا ميساخت و اشعارش را يا خودش و يا قوالان بصورت نقالی ميخواندند و همه به وجد می آمدند و نور عشق در دلشان تابيدن می گرفت و تلخی و گرفتگی و بيحوصلگی و کسالت و افسردگي- که بيماری مزمن انسانهای اعصار مختلف بوده و در عصر جديد بلای خانمان سوز مردم شده- جای خود را به ديناميسم و انرژی مثبت و فعاليت و ذوق و شوق ميداد. وی در اشعارش همه را به پايکوبی و شادمانی و سپاس نعمت های خداوند فرا ميخواند و ميگويد

رندان نعمت الله، سرمست در سماعند       تو هم بکوب پايي! دستی برآر! تاکي؟

در دهه 780 و بار ديگر در دهه 790 هجری تيمورلنگ گورکانی دو حمله ويرانگر به ايران نمود و شهرهای ميان راه  را با خاک يکسان کرد و بنابه آماری که اخيرا محققان غربی تهيه کرده اند بيش از پنج ميليون نفر را از دم تيغ گذراند. کسانی که از لطمه حمله های تيمور جان بسلامت بدر برده بودند در غصه از دست دادن عزيزانشان به افسردگی و اندوه فراوان مبتلا شده و اين سئوال در اذهان بسياری شکل گرفته بود که اگر عدالتی درعالم هست پس چرا بايد خون اين همه بيگناه بر خاک بريزد؟

ايمان بسياری از مردم دچار تشويش شده بود.

در اين شرايط شاه نعمت الله يک جريان فرهنگی بسيار نيرومندی را برخلاف مسير تخربيگرانه تيمور برپا ساخت و با تکيه بر استغنای باطنی و غنای معنوی به همه نقاطی که طعمه ويرانگريهای ارتش تيمور شده بود مسافرت کرد و شوروشوق حيات را دوباره به دل مردم باز آورد.

شاه نعمت الله بخش قابل توجهی از ايام حيات خود را درمسافرت گذراند. او بجای تيغ خونريز شعر شورانگيز در چنته داشت و با سلاح ظفرمند معنويت و فرهنگ غنی به فتح دلها قدم مينهاد.

شاه نعمت الله در مکتب طريقت صوفيانه عرفانی فارغ التحصيل شده بود و از طرف مربی معنوی خودش شيخ عبدالله يافعی اجازه ارشاد و تربيت مردم مشتاق را يافته بود.

در زمان شاه نعمت الله ولی بسياری از بزرگان عرفان و ادب ايران ربوده جذبه معنوی وی گشتند. در غزليات شيخ شمس الدين لسان الغيب حافظ شيرازی متوفی به 794 هجری اشاره های فراوانی به اشعار و مقامات شاه نعمت الله ولی می بينيم.

از شاه نعمت الله ولی بيش از سيصد و بيست رساله در باب وحدت وجود و اصول و آموزشهای تصوف عملی و شرح حکمت شيخ محيی الدين عربی اندلسی اسپانيايی در دست است. همچنين علاوه بر ترجيع بندها و قصايد و قطعات و رباعيات و ساير اشعار بيش از هزاروپانصد غزل غرا و شيوا از وی برجا مانده است که همه شور انگيز و وجدآور است.

پس از آن که در ايران از برگزاری برنامه شاه نعمت الله ممانعت به عمل آمد ما با مقامات دانشگاهی در نقاط مختلف جهان تماس گرفتيم. از فرانسه و انگلستان و اسپانيا تا ايالات مختلفه آمريکا. در اين ميان اساتيد عرفان شناس و اسلام شناس آمريکايی بيش از همه جا از تحقق چنين طرحی استقبال کردند. شايد علت آن اقبالی است که اخيرا نسبت به عرفان در آمريکا پيدا شده است. چنان که در سال گذشته بيش از پانزده ميليون کتاب درباره مولانا جلال الدين بلخی خراسانی فقط در آمريکا به فروش رسيد.

از جانب ديگر پژوهندگان و محققان تصوف شناس ميدانند که يکی از قديميترين و ريشه دارترين طريقه های تصوف در جهان، همين سلسله "نعمت اللهي" در ايران است که از زمان شاه نعمت الله تا به امروز بدون گسست و انفصال ادامه داشته.

به همين دليل نيز پس از آشنايی با طرح ما در تجليل و بزرگداشت و معرفی چهره سيد نورالدين شاه نعمت الله ولی از ما استقبال کردند. نهايتا مرکز هيومنيتی بخش مطالعات تطبيقی اديان دانشگاه سن خوزه در کاليفرنيا با تمامی امکانات خود به حمايت از ما برخاست و هماهنگ با ما به محقق کردن اين طرح قدم پيش نهاد و به دنبال آن بزرگترين استادان صاحبنظر در تصوف و عرفان در چهارگوشه جهان آمادگی خود را برای همکاری با ما اعلام داشتند.

اگر مايل به داشتن اطلاعات بيشتر و دقيقتر دراين مورد هستيد ميتوانيد به سايت WWW.ssnv.org مراجعه نماييد.

آمار مراجعان به اين سايت