بازگشت به صفحه اول

شماره ۹۱ • مهر ۱۳۸۴‏‎‏‎ •  اکتبر ۲۰۰۵‏‎‏‎

بازگشت به صفحه اول

 

رده بندی جهانی آزادی مطبوعات، عراق خطرناکترین کشور در جهان و ایران بزرگترین زندان در منطقه برای روزنامه نگاران است

 گزارشگران بدون مرز

 

گزارشگران بدون مرز چهارمین رده بندی آزادی مطبوعات در جهان را منتشر کرد. در پایین ترین رده ها کره شمالی (۱٦٧) اریتره (۱٦٦) و ترکمنستان (۱٦٥) قرار دارند که نقاط سیاه اطلاع رسانی در جهان را تشکیل می دهند. در این کشورها مطبوعات خصوصی وجود ندارد و آزادی بیان در مدار صفر درجه است. خبرنگاران رسانه های رسمی انتقال دهندگان تبلیغات حکومتی هستند و هرگونه سرپیچی شدیدا مجازات می شود، یک کلمه ی اضافه، اشتباهی املایی در نوشتن نامی، تحلیلی جدا از خط رسمی می تواند به زندانی شدن روزنامه نگار بینجامد و یا مورد وی را مورد غضب حکومت قرار دهد.

در آسیای شرقی [ برمه (۱٦٣)، چین(۱٥٩)، ویتنام (۱٥٨) لائوس (۱٥٥) ] در آسیای مرکزی [ ترکمنستان(۱٦٥)، اوزبکستان(۱٥٥)، افغانستان(۱٢٥)، و قزاقستان(۱۱٩)] در خاورمیانه [ ایران (۱٦٤)، عراق (۱٥٧)، عربستان سعودی (۱٥٤)، سوریه (۱٤٥)] دشوارترین مناطق جهان در رابطه با آزادی مطبوعات محسوب می شوند. در این کشورها سرکوب حکومتی و خشونت اعمال شده توسط گروه های نظامی علیه مطبوعات، مانع بیان آزد رسانه هستند.

عراق (۱٥٧) نسبت به گزارش سالیانه ٢٠٠٤ بازهم سیر نزولی را طی کرده است. از آغاز سال میلادی ٢٠٠٥ تا امروز دست کم ٢٤ شاغل در رسانه در این کشور کشته شده اند،از آغاز جنگ در ماه مارس ٢٠٠٣ تا امروز در کل ٧٢ روزنامه نگار و همکار مطبوعاتی در عراق کشته شده اند. امری که از نظر تعداد کشتار روزنامه نگاران در بعد از جنگ جهانی دوم بی سابقه است.

در عوض تعداد بیشتری از کشورهای آفریقایی و امریکای لاتین [بنین، نامبیا (٢٥)، السالوادور (٢٨)، جزیره موریس (٣٤)، مالی (٣٧) کستاریکا (٤۱) و یا بولیوی (٤٥) ] به رده های عالی تری ارتقا یافته اند.

نزول دمکراسی های غربی
چند کشور دمکراتیک غربی در رده بندی کنونی به رده های پائین تری سقوط کرده اند. از جمله ایالات متحده امریکا (٤۱) که بیش از ٢٠ رده نزول کرده است. علت اصلی این امر بازداشت جودیت میلر گزارشگر نیویورک تایمز و رویه های قضایی ست که حفظ امنیت منبع خبری را دشوار کرده است. همچنین کانادا(٢۱) چند رده به پائین آمده است، در آنجا نیز علت تصمیمات قضایی است که حفظ ناشناسی منبع خبری را شکننده و روزنامه نگار را به "همکار" دستگاه قضایی تبدیل کرده است. فرانسه نیز(٣٠) در حال نزول است، بازرسی دفاتر رسانه ها و بازداشت روزنامه نگاران و وضع جرایم جدید مطبوعاتی از جمله عوامل این سقوط هستند.

در راس رده بندی همچون سال گذشته کشورهای اروپای شمالی قرار دارند( دانمارک، فنلاند، ایرلند، ایسلند، نروژ و هلند) که آزادی مطبوعات واقعی و پایداری را تضمین می کنند. ده کشور اول رده بندی اروپایی هستند و سپس زلاند نو (۱٢)، تریلند و توباگو (۱٢) و بنین(٢٥)، و کره جنوبی (٣٤) در صدر قاره های دیگر قرار می گیرند.

آزادی مطبوعات، رشد اقتصادی و استقلال
کشورهایی که اخیرا استقلال خود را یافته اند احترام بسیار بیشتری به آزادی مطبوعات از خود نشان می دهند. اینگونه راه را بر توجیهات تحریف آمیز بسیاری از رهبران اقتدارگرا که می گویند سالها باید برای استقرار دمکراسی صبر کرد بسته اند. ٩ کشور که در طی ۱٥ سال اخیر استقلال خود را بازیافته اند در میان ٦٠ کشور اول رده بندی قرار دارند. اسلوانی(٩ )، استونی (۱۱ )، لتونی (16 )، لیتوانی(٢۱ )، نامبیا( ٢٥) ، بوسنی هرزوگوین( ٣٣) ، مسدونی(٤٣)، کرواسی(٥٦)، و تیمور شرقی (٥٨)


پیشرفتی اندک در خاور نزدیک
در این منطقه کمتر کشوری وجود دارد که جایی مناسب در رده بندی داشته باشد. اسرائیل(٤٧) نیز که در صدر کشورهای منطقه قرار دارد به دلیل تهدیدها و اقدامات سخت گیرانه ی ارتش در مناطق اشغالی نسبت به روزنامه نگاران، چندین رده تنزل داشته است. اعمال خشونتی در ٢٠٠٥ به وضوح کمتر شده اند و همچون سال گذشته موضوع طرح جداگانه ای نخواهند بود. اخراج یک روزنامه نگار فرانسوی در ماه ژوئیه گذشته در نزول این کشور نقش داشته است.

در عوض هنوز نا امنی در نوار غزه حاکم است و روزنامه نگاران هزینه آن را می پردازند. در سال جاری جهار روزنامه نگار ربوده شده اند و تشکیلات خود مختار فلسطین(۱٣٢) به نظر می رسد در جلوگیری از وخامت اوضاع ناتوان است.

دستگیری و ترور منطقه را در بر گرفته است
ایران در رده ی ۱٤٦ هنوز در عرصه ی آزادی مطبوعات، با ٧ روزنامه نگار زندانی و ٤ روزنامه نگار دیگر که هر لحظه امکان بازگشت به زندان را دارند، چراغ قرمز کل منطقه محسوب می شود. اکبر گنجی علیرغم بیش از ٦٠ روز اعتصاب غذا و حمایت جهانی و قول های عدیده مسئولان برای آزادی وی هنوز در سلول انفرادی و در تنهایی مطلق بسر می برد. از سوی دیگر مجتبی سمیعی نژاد وبلاگ نویس معترض از آبان ماه سال گذشته در زندان است، وی در دادگاهی به دوسال و ده ماه زندان محکوم شده است.

در الجزایر (۱٢٩) رئیس جمهور عبدالعزیز بوتفلیقا تلاش دارد مطبوعات خصوصی را سر پا نگاه دارد. محمود بن شیکو از ۱٦ ماه پیش در زندان بسر می برد، صدور احکام زندان قطعی برای روزنامه نگاران در رابطه با جرائم مطبوعاتی همچنان ادامه دارد. شرایط در شهرستانها برای روزنامه نگاران محلی که تحت فشار و تهدید بسر می برند دشوارتر شده است.

لبنان که به شکل سنتی رهبری جهان عرب در عرصه آزادی مطبوعات را در دست داشت در طی دو سال بیش از٢٠رده پائین تر آمده است. قتل سمیر قیصر در ژوئن سال جاری یکی از اصلی ترین دلایل این سقوط بوده است. حمله به مای شیدیاک خبرنگار دیگر که منجر به نقض عضو وی شده است در سپتامبر سال جاری این وضعیت را در ماه های آینده بهبود نمی بخشد.کارکنان رسانه ها در بعد از ترور رفیق حریری در فوریه ٢٠٠٥ به هدف عمده حملات بدل شده اند و بهای گزاف شرایط ناامنی اسف بار در لبنان را می پردازند. برای اولین باربعد ازسالها روزنامه نگاران در وحشت و نا امنی از کشور می گریزند.

ارتش امریکا در عراق (عراق در امریکا ۱٣٧) همچون دو سال گذشته محکوم به تجاوز آشکار به آزادی مطبوعات در عراق شده است. دست کم ٦ روزنامه نگار بدون هیچ توضیحی در زندان ابوغریب زندانی شده اند. این روزنامه نگاران حق ملاقات با افراد خانواده، وکلا و کارفرمایان خود را ندارند. ٤ روزنامه نگار در فاصله سپتامبر ٢٠٠٤ تا سپتامبر ٢٠٠٥ با تیراندازی سربازان امریکایی کشته شده اند.

غیبت رسانه های مستقل
در سوریه(۱٤٥)، عربستان سعودی (۱٥٤) و لیبی (۱٦٢) مطبوعات آزاد و مستقل وجود ندارد. تنها منبع اطلاعات مردم این کشورها رسانه های دولتی هستند که انتقال دهندگان تبلیغ حکومتی اند.

مصر (۱٤٣) به وضوح نسبت به سال گذشته تنزلی جشمگیر داشته است. رئیس جمهور حسنی مبارک به وعده های سال گذشته خود مبنی بر حذف جرایم مطبوعاتی از قوانین جزایی عمل نکرد و تعداد بسیاری از روزنامه نگاران مورد تهاجم قرار گرفتند.
درتونس (۱٤٧) طناب بر گردن روزنامه نگاران محکم تر می شود و تعهدات زین العابدین بن علی در عرصه آزادی مطبوعات گسترده فقط خاک به چشم جهان پاشیدن است. سانسور رسمی برای جلوگیری از تاسیس رسانه های مستقل مورد استفاده قرار می گیرد، در سپتامبر گذشته از برگزاری اولین مجمع عمومی سندیکای مستقل روزنامه نگاران که در برگیرنده ی ۱٥٠ رسانه است، جلوگیری به عمل آمد. در کشوری که از ٢٥ تا ٢٧ آبان ماه میزبان دور دوم مذاکرات جامعه جهانی اطلاعات است . سر بر آوردن مطبوعات آزاد سرابی بیش نیست.



 

 

 

بازگشت به صفحه اول

بالا


ميهن شماره ۹۱ • مهر ۱۳۸۴‏‎‏‎ •  اکتبر ۲۰۰۵‏‎‏‎

http://www.mihan.net

نقل مطالب با ذکر منبع آزاد

 

آمار مراجعان به اين سايت